«Tam quốc diễn nghĩa» vượt trội ở 1 chữ "nghĩa": Ba anh em Lưu, Quan, Trương kết nghĩa vườn đào; Quan Công ba lần giữ Thổ Sơn, 1 ngựa vượt năm ải chém sáu tướng; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Tào Tháo; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Hoàng Hán Thăng; Trương Dực Đức vì nghĩa tha Nghiêm Nhan, v.v. Ngoài vượt bậc 1 chữ "nghĩa" ra, «Tam quốc diễn nghĩa» cũng bộc lộ thế nào là "trí tuệ". Trong phần lớn tình tiết đấu trí trong «Tam quốc diễn nghĩa», hoàn hảo nhất là đoạn Tôn-Lưu liên hiệp kháng Tào, hỏa thiêu Xích Bích. từ câu chuyện Tôn-Lưu liên hiệp kháng Tào trong Tam quốc diễn nghĩa, chúng ta sở hữu thể thấy nghệ thuật thuyết phục của Gia Cát Lượng.
Tạo hình Gia Cát Lượng trong Tam quốc diễn nghĩa
Tào tháo đốt lương tại Ô Sào phá Viên Thiệu, sau lại uy bức Giang Nam, Kinh Châu đã đầu hàng Tào dỡ, vì vậy kẻ địch ngăn Tào tháo dỡ bình định Giang Nam chỉ còn có Lưu Bị và Tôn Quyền. tháo dỡ bèn phát hịch cho Tôn Quyền ở Đông Ngô: "Ta phụng mệnh vua, đánh kẻ có tội. Cờ trỏ về nam, Lưu Tôn phải khoanh tay, dân Kinh Tương nghe thấy tin, răm rắp hàng phục. Nay thống lĩnh trăm vạn hùng binh, nghìn viên thượng tướng, muốn cùng sở hữu tướng quân họp săn ở Giang Hạ, để đánh Lưu Bị, cùng chia đất đai, giao hảo sở hữu nhau mãi mãi. Xin đừng ngờ vực, giải đáp ngay cho". Đây chính là kế "mượn đường diệt Quắc" [1], trước diệt Lưu Bị, sau diệt Đông Ngô.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, trước sự truy bức của Tào tháo dỡ, Lưu Bị chỉ còn phương pháp liên minh mang Đông Ngô để kháng Tào, hình thành thế chân vạc. không những thế khi đấy Đông Ngô vẫn đang lần khần là nên đánh hay là hàng. Cũng bởi Tào toá một mặt mượn danh thiên tử để hiệu lệnh chư hầu, mặt khác lấy trăm vạn hùng binh thị oai Giang Nam, bởi vậy ví như kháng Tào ko thành, cơ nghiệp ba đời của Giang Đông sẽ không cánh mà bay, bởi thế tất cả mưu sĩ Đông Ngô đều chủ trương "hàng thì dễ im, đánh thì khó thắng". Trước vấn đề kháng Tào, Tôn Quyền vẫn còn do dự: vừa ko muốn chịu áp chế của Tào toá, lại sợ ko đánh nổi quân giặc đông. thành ra để hình thành liên minh Tôn-Lưu, điều chính yếu nhất là phải thuyết phục Tôn Quyền kháng Tào.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, thuyết phục Tôn Quyền ko phải là dễ, mưu sĩ tâm phúc của Tôn Quyền là Lỗ Túc khuyên Tôn Quyền rằng: "Mọi người, người nào cũng mang thể hàng Tào dỡ được, duy với tướng quân thì ko hàng được. Như Lỗ Túc này mà hàng, thì tháo phong cho làm quan, áo gấm về làng, mà cũng chẳng hề mất đất đai gì cả. Tướng quân mà hàng Tào thì về đâu? Chức tước bất quá phong hầu là cộng, xe một cỗ, ngựa một con, đầy tớ vài ba người, muốn ngồi ngoảnh mặt về nam mà xưng cô [2] mang còn được nữa không?" Lời của Lỗ Túc mặc dù đã động đến chỗ tự ái và làm cho Tôn Quyền rất xúc động, nhưng vẫn chưa đánh tan được sự đo đắn của Tôn Quyền.
khi Tôn Quyền nghe có Ngọa Lengthy tiên sinh tới Đông Ngô, liền nghĩ ngay đến hỏi kế Gia Cát Lượng. Nhưng trong cuộc hội kiến, Tôn Quyền lại dẫn 1 đám mưu thần Đông Ngô đến, vừa cho Gia Cát Lượng thấy Giang Đông cũng mang người tài, lại xem Gia Cát Lượng với thể thuyết phục các người chủ trương đầu hàng hay không. trong khoảng Đó dẫn đến cuộc khẩu chiến giữa Gia Cát Lượng và đám quần Nho. Trong cuộc chiến trí này, Gia Cát Lượng mạnh mẽ biện giải khi bị vặn vẹo, hoặc dẫn ra điển cố, hoặc mượn cổ dụ kim, hoặc lấy ví dụ Lưu Bị thắng Tào toá, làm các người vặn hoặc cứng họng, hoặc chỉ biết ngồi im và cảm thấy hổ cling.
Thuyết phục của Gia Cát Lượng có Tôn Quyền là trước thì đề cập khích, sau mới khuyên nhủ. Tôn Quyền sợ quân Tào phổ thông, Khổng Minh càng phóng đại Tào toá binh phổ quát tướng giỏi, lại khuyên Tôn Quyền đừng đánh mà hãy sớm ngoảnh mặt về phương Bắc mà hàng. Tôn Quyền nói: "Nếu quả như lời ông, thì sao Lưu Dự Châu ko hàng Tào đi?" Khổng Minh đáp: "Ngày xưa Điền Hoành [three] là 1 tráng sĩ nước Tề còn biết giữ nghĩa không chịu nhục, huống chi Lưu Dự Châu là tôn thân nhà Hán, anh hùng lừng lẫy trên đời, kẻ sĩ thảy đều trông đợi. Việc ko xong là bởi trời, với đâu lại chịu luồn cúi người ta?" Tôn Quyền nghe Khổng Minh nói xong, nét mặt lầm lầm, rũ áo đứng dậy, lui vào nhà sau. những quan cộng tủm tỉm cười và giải tán. Họ đâu biết Khổng Minh đang khích ý chí đế vương của Tôn Quyền, nên khi Tôn Quyền nghe Lỗ Túc đề cập Khổng Minh sở hữu diệu kế phá Tào, Tôn Quyền vội đổi giận làm vui và đi hỏi ngay. Tôn Quyền hỏi: "Tào dỡ vốn chỉ ghét Lã Bố, Lưu Biểu, Viên Thiệu, Viên Thuật, Lưu Dự Châu với tôi mà thôi. Nay đã trừ được cả, duy chỉ còn Dự Châu với tôi. Tôi không thể đem cả nước Ngô dâng cho người ta được. Kế của tôi đã quyết, nhưng lúc Lưu Dự Châu tạo điều kiện cho thì cũng không ai đương nổi được Tào túa hiện giờ. Mà Dự Châu lại vừa mới thua trận, làm cho thế nào mà chống được nạn này". Khổng Minh đáp: "Dự Châu tuy mới thua, nhưng Quan Vân Trường còn thống lĩnh hàng vạn tinh binh; Lưu Kỳ ở Giang Hạ cũng có chừng vạn quân sĩ. Quân Tào toá trong khoảng xa tới, tất cũng mỏi mệt; cách đây không lâu, lại đuổi Dự Châu, quân khinh kỵ đi ba trăm dặm 1 ngày, khác nào nỏ cứng giương lên đã đuối sức, chưa chắc bắn thủng được mảnh lụa mỏng. Vả lại người phương bắc ko quen đánh thuỷ; quân dân ở Kinh Châu gặp thế bí phải phục Tào, chớ ko phải là tình nguyện. Nay tướng quân thật muốn đồng tâm hợp lực mang Dự Châu, thì khiến cho gì không phá được Tào Tháo? Quân Tào mà bị phá, tất phải kéo về bắc, thì thế Kinh, Ngô lại mạnh, mà hình thành thế chân vạc được. cơ hội được thua, chỉ trong lúc này, xin tướng quân hãy nghĩ cho kỹ mà quyết đi!" Quyền mừng lắm, nói: "Mấy lời của tiên sinh, thật đã làm sáng mắt tôi. Ý tôi đã quyết, ko còn hiềm nghi gì nữa". Ngay hôm đó, Tôn Quyền thảo luận đựng quân để cộng đi phá Tào toá. Đây chính là hạ tầng ban đầu cho liên minh Tôn-Lưu sau này.
Từ khóa: http://chanhkien.org.
